اطلاعیه مهم: ممنوعیت معاملات عادی برای املاک دارای سند سبز

از تاریخ ۳ تیر ۱۴۰۳ (۱۴۰۳/۰۴/۰۳)، مطابق اعلام رسمی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و در اجرای ماده ۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، انجام هرگونه معامله عادی برای املاکی که دارای سند مالکیت سبزرنگ (حدنگار) هستند و پس از این تاریخ صادر شده‌اند، ممنوع و غیرقانونی است.

این تصمیم، یکی از مهم‌ترین تغییرات در نظام حقوقی معاملات املاک محسوب می‌شود و هدف آن، افزایش شفافیت، کاهش دعاوی ملکی و الزام به ثبت رسمی انتقال مالکیت است.

معاملات عادی شامل چه مواردی می‌شود؟

منظور از معاملات عادی، هرگونه توافقی است که خارج از فرآیند رسمی ثبت در دفاتر اسناد رسمی انجام شود، از جمله:

• قولنامه‌های دست‌نویس
• مبایعه‌نامه‌های تنظیمی در بنگاه‌ها بدون ثبت رسمی
• اسناد سه‌برگی
• توافقات خصوصی بدون ثبت در سامانه ثبت الکترونیک اسناد

از این پس، در خصوص املاک دارای سند سبز حدنگار صادره پس از ۱۴۰۳/۰۴/۰۳، چنین معاملات عادی فاقد اعتبار قانونی برای طرح دعوا خواهند بود.

مبنای قانونی ممنوعیت معاملات عادی سند سبز

بر اساس ماده ۱ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول:

دعاوی ناشی از معاملات عادی نسبت به اموال غیرمنقولی که مشمول این قانون هستند، در هیچ‌یک از مراجع قضایی، حقوقی، کیفری یا داوری قابل استماع نخواهد بود.

به بیان ساده‌تر، اگر خرید و فروش ملک دارای سند سبز حدنگار به صورت قولنامه‌ای انجام شود:

• امکان طرح دعوای الزام به تنظیم سند رسمی وجود ندارد.
• امکان تنفیذ یا اثبات وقوع معامله در دادگاه وجود ندارد.
• امکان استناد به معامله عادی در دعاوی کیفری یا حقوقی وجود ندارد.

تنها دعوای قابل طرح، استرداد عوضین است؛ یعنی بازگرداندن وجه پرداختی یا بازپس‌گیری ملک در صورت تحویل.

چرا قانون‌گذار معاملات عادی را ممنوع کرد؟

ممنوعیت معاملات عادی برای اسناد سبز حدنگار با اهداف زیر اجرا شده است:

• جلوگیری از معاملات معارض
• کاهش پرونده‌های قضایی مرتبط با املاک
• جلوگیری از فروش یک ملک به چند نفر
• افزایش شفافیت مالکیت
• تقویت اعتبار سند رسمی نسبت به قولنامه